Dit zijn enkele van de kernelementen die zijn werk zo uniek maken:
1. Het Meesterschap over licht
Schilderij: De kantwerkster (Het Louvre, Parijs)
Hoewel dit een van zijn kleinste doeken is, zie je hier de essentie van zijn lichtbehandeling. Kijk naar de rode en witte draden die uit het kussen komen; Vermeer schilderde ze als vloeibare 'klodders' licht. Hij probeert niet elke draad individueel te tekenen, maar schildert de optische ervaring van hoe licht op die draden reflecteert.
De kantwerkster, Louvre, Paris (beeld Wikipedia)
2. De psychologische verstilling
Schilderij: Vrouw met weegschaal (National Gallery of Art, Washington)
Dit is het ultieme voorbeeld van zijn verstilling. De vrouw staat daar met een weegschaal in perfecte balans. Er zit een enorme spanning in de rust; ze wacht tot de weegschaal stopt met trillen. Dit moment van absolute innerlijke concentratie dwingt de kijker om ook de eigen adem in te houden.
Vrouw met weegschaal, National Gallery of Art, Washington (beeld Wikipedia)
3. Optische precisie en compositie
Schilderij: De muziekles (Royal Collection, Windsor Castle)
Dit werk is een technisch hoogstandje qua perspectief en optica. Je ziet de camera obscura-invloed heel duidelijk in de manier waarop de textuur van het tapijt op de voorgrond bijna 'uit focus' lijkt, terwijl de achtergrond haarscherp is. Ook de spiegel boven het virginaal, waarin je de voeten van de schilder en zijn ezel ziet, getuigt van zijn fascinatie voor reflectie en dieptewerking.
De muziekles, Royal Collection, Windsor Castle (beeld Wikipedia)
4. Kostbare pigmenten (ultramarijn)
Schilderij: Brieflezende vrouw (Rijksmuseum, Amsterdam)
Bij de beroemde werken denk je vaak aan het gele jasje, maar in dit schilderij regeert het blauw. Vermeer gebruikte hier ongekende hoeveelheden natuurlijk ultramarijn, niet alleen voor het jasje van de vrouw, maar hij mengde het ook door de witkalk van de muur en de schaduwen. Hierdoor krijgt het licht in de kamer een koele, bijna hemelse gloed die nergens anders in de 17e-eeuwse schilderkunst te vinden is.
Brieflezende vrouw, Rijksmuseum, Amsterdam (beeld Rijksmuseum)
Natuurlijk gaat er niets boven het zien van een echte Vermeer, maar nergens kom je zo dicht bij de schilder zelf als in zijn eigen stad. Wij zijn er trots op dat wij als enige plek ter wereld álle werken van Vermeer onder één dak tonen. Dankzij onze hoogwaardige reproducties op ware grootte krijg je een prachtige indruk van zijn levenswerk. Kom langs in het Vermeer Centrum Delft en ontdek het complete verhaal achter de man die het licht wist te vangen.
Plan je bezoek aan het Vermeer Centrum Delft via deze link.